लेख

याङसिला: इतिहास र रोमान्स मिस्रित एक कथा

प्रारम्भ डा. हरिराज भट्टराई रचित पाँचौँ सृजना कृति ‘याङसिला’को पाण्डुलिपी पढेँ । चीनिया सभ्यताका सबैभन्दा प्रख्यात योद्धा, मंगोल पहिचान तथा साम्राज्यका संस्थापक चंगेज खान का नाती तथा चीनमा वुद्ध धर्म अपनाउँन सुरु गरेका कुब्लाई खान...

तामाङ समुदायले बेहोरेको शोषण र दमन

-हर्ष स्याङ्बो/भक्तपुर नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा शोषित पीडित भएको जातिमध्ये तामाङ पनि हो। प्रोफेसर टुचीको कथन अनुसार स्रङचङ्गम्पोका वीर घोडसवारहरूले उत्तरी हिमालयन राज्यहरू नेपाल, सिक्किम, भूटान र आधा भारतवर्ष नै विजय गरी केही तिब्बत फर्किए र...

सगरमाथाकाे कालापत्थरमा नाङ्गै

–हिरामान बल तामाङ हेर्दा सबै उस्तै लाग्छ । मान्छेहरुको काम, उदेश्य, सोच, हेर्ने दृिष्टकोण र काम गर्ने शैली, रहन–सहन, लवाइ–खवाई अनि बसाईं सबै जनाको फरक–फरक छन् । अझ भनौ भाषा, लिपी, धर्म र संस्कार संस्कृति...

आउँछ ओली अधिनायकवाद ?

राष्ट्र निर्माणको सपनालाई यथार्थ बनाउन निश्चित विधि, प्रक्रिया र प्रणालीको थिति बसाउन खोज्नुलाई नै अधिनायकवाद भन्न मिल्छ  ? -गोपाल खनाल प्रधानमन्त्री केपी ओली चीनको औपचारिक भ्रमण सकेर काठमाडौं फर्केपछि सबैभन्दा बढी बहसमा छ– केरुङ–काठमाडौं रेल । एक...

Delhi: A city of two tales

It transformed into a modern mega-metropolis with its own mega-problems. A melting pot, the city has its charms but also chaos - Astha Wagle Delhi: The Emperor’s City I had never been out of Nepal before and...

प्रज्ञापारमिता सूत्रको महत्व र लाभ:

-हिरामान बल तामाङ महायान बौद्ध परम्परामा प्रज्ञापारामिता सूत्र अत्यन्त महत्वपूर्ण र श्रेयसकर मानिन्छ । हामी हिमाली बौद्धहरुको निम्ति यो सूत्र भगवान् बुद्धको सूत्रको सार अनि ज्ञानको सार भएकोले अत्यन्त कल्याणकारी र मोक्षप्रदाय छ । यस...

को थिए लिगलिग कोटका घलेहरू ?

घले भनेको गुरुङभित्रको एउटा थप थर हो भन्नेजस्तो बुझाइ आम बन्दै गएको छ तर घलेहरू छन् मगरमा, तामाङमा र बराममा पनि । ती हुन्— तत्तत् समुदायका मुखिया, अगुवा, राजा अर्थात् एउटा पद । तामाङ, थकाली र...

रैथाने भाषा-साहित्य उत्थानकामा गर्नु पर्ने कार्यहरू

-विक्रम सुब्बा नेपालमा अहिलेसम्म जिउँदो रहेका अादिवासीजनजाति भाषा र साहित्य उत्थानका निम्ती गर्नु पर्ने केही आधारभूत कार्य निम्नानुसार रहेकाछन् १. पात्रोः ‘जनताको संविधान’ भनेको पात्रो वा ‘क्यालेण्डर’ पनि हो । जसले हरेक जातिको आ-आफ्नो नयाँ वर्ष...

खातागको वास्तविक अर्थ र यसको महत्व

खातागको वास्तविक अर्थ र यसको महत्व हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गरिरहनु भएका मुलबासीहरुले सदियौ बर्षदेखि कसैलाई स्वागत र सम्मान गर्नुपरे पुरुषलाई दाहिने कुममा र महिलालाई देब्रे कुममा सेतो पिठो छर्कने प्रथालाई कर तक भनिन्छ ।...

राष्ट्रवादको लेफ्ट–राइट मार्च

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपाल भ्रमणमा आउनै बाँकी छ, तर उनको भ्रमण तालिकाको तरंग भने यत्रतत्र छाइसक्यो । हिन्दु अतिवादका नायक मानिएका मोदी जानकी मन्दिर, पशुपतिनाथ र मुक्तिनाथमा पूजा गर्न जाँदैछन् । उनलाई साथ दिन प्रधानमन्त्री...