लेख

गोले तामाङ बंशको ऐतिहासिकता र पाँचौ राष्ट्रिय भेला

–हर्क गोले तामाङ सिन्धुपाल्चोक/ नेपालका आदिवासी जनजाति तामाङ समुदाय मध्ये गोले बंश एक आदिम र ऐतिहासिक समुदाय हो । गोले बंशको ऐतिहासिकताका सम्बन्धमा बिभिन्न मतहरु पाएता पनि यो एक प्राचीन जाति हो भन्नेमा एक मत...

चाबहिलमा रहेकाे लिच्छाविकालिन शिलालेख

५६ वर्ष हुन हुन लाग्यो, चाबहिलमा पाइएको लिच्छविकालको एउटा विशिष्ट शिलालेख पहिलोपटक छापिएको । हरेक शनिबार अभिलेखको खोजीका लागि संशोधन–मण्डलका हामीहरूले गर्ने गरेको यात्राका क्रममा यो शिलालेख भेटिएको थियो । तीन–तीन महिनामा संशोधन–मण्डलले छाप्ने गरेको ‘अभिलेख–संग्रह’को...

पेङदोर्जेको कथा

मिथक डम्फुको उत्पत्तिसँगै जोडिएर आउँछ, तामाङ म्हेमे (हजुरबुवा) पेङदोर्जेको कथा । उनलाई कसैकसैले प्योनदोर्जे/ब्योनदोर्जे/पेदोर्जे पनि भन्छन् । उहिल्यै–उहिल्यै उनी सिकार खेल्दै शैलुङ डाँडा पुगेको कहावत अहिले पनि तामाङ समुदायमा प्रचलित छ । सिकार खेल्ने क्रममा तङ्सर बोके (घोरल...

म्हाणी घुमाउँदाकाे फाइदा

बैशाख १०, नाम्सादिम/ बौद्धधर्मलम्बीहरूले तिर्थस्थलहरू गुम्बा, विहार, चैत्यहरुमा प्राय म्हाणी राखेकाे हुन्छ । बौद्ध तिर्थस्थलहरुमा राखिने तोरण, धर्मचक्र, स्तुप जस्तै म्हानिकाे पनि अाफ्नै महत्व रहेकाे हुन्छ । तीर्थस्थलहरूमा जाने प्राय सबैदर्शनार्थिहरूले म्हाणी घुमाउने गर्छन्...

समाजसेवा गर्दा-गर्दै विहे गर्न भुलेकी बम मगर

नाम्सादिम काँसझैँ फुलेको ति कपाल । चाउरिएका गाला । अनि प्रायः गुन्यु, चोली र घले पोसाकमा । सुस्त–सुस्त अघि लम्किने पाइला । वजनदार बोली । बोल्दा बीच–बीचमा घुस्ने अंग्रेजी शब्द । सुन्दा कता—कता के–के नमिले...

तेमाल जात्रासंग ह्रिन्जेन दाेर्जेकाे सम्बन्ध

-हिरामान बल तामाङ तामाङ समुदायले आदिम कालदेखि मनाउँदै आएको ऐतिहासिक, धार्मिक एवं सांस्कृतिक राष्ट्रिय पर्व तेमाल जात्रा तामाङ समुदायको महत्वपूर्ण पर्वको रुपमा मनाउँदै आएका छन् । काठमाडाैंकाे बाैद्ध र स्वयम्भूमा मनाउँने तेमाल जात्रालाई तामाङ समुदायले ल्होछारपछिको...

शेर्पा समुदायको मृत्य संस्कार

-शेर्पा समुदायको मृत्य संस्कार शेर्पा समुदायमा मृत्यू संस्कार बौद्धधर्म ञीङमपा सम्प्रदायको कर्मकाण्ड अनुसार सम्पत्र गरिन्छ । जस अनुसार कसैको मृत्यू हुन साथ सर्वप्रथम मृतकको सिरानिको छेउमा धूप र छ्योमीन बाल्ने गर्दछ । त्यसपछि लामा धर्मगुरुहरू...

शेर्पा समुदायकाे संस्कार र संस्कृति

शेर्पा समुदायमा नवजात शिसुको जन्मलाई खुसशयालीको रुपमा मानिन्छ । शिसु जन्मेको तीन दिनदेखि सात दिन भित्र राम्रो साईत हेराई लामा पुरोहीत बोलाएर नयाँ तिनै नव शिसुकाे नामाकरण र सुत्केरी चोख्याउने कार्य गर्ने गरिन्छ ।...

थारूकाे पहिरन लाेप हुँदै

 चैत्र २५ / धनगढी उपमहानगरपालिका १३ की छविला राना, फुर्सदको समयमा घरको आँगनीमा बसेर आफ्नो परम्परागत लुगा आफैं सिउँने गर्छिन् । उनी साँझ बिहान घरको काम सकेर अंगिया (चोली) र घघरिया (गुन्युँ) सिलाई गर्नु उनको...

तामाङ न्यायप्रणाली र चोहोको भूमिका

तामाङ समाज बहुलनायकीय प्रणालीमा आधारित रहेको छ । समाजमा कम्तिमा चार वटा परम्परागत संस्थाहरू रहेका छन् । तिनमा बोम्बो, तम्बा, लम (लामा) र चोहो पर्दछन् । यो लेख भने चोहोसँग सम्बन्धित रहेको छ ।...