Tuesday, January 16, 2018

इतिहास

बुद्धको कथा भाग १

आज भन्दा २६०० वर्षअगाडि हिमालय मुनिको फाँटलाई जम्बुद्विप भनिन्थ्यो । त्यहाँ अनेकन साना ठूला अधिराज्यहरु तथा गणराज्यहरु थिए । ती अधिराज्यहरुमा राजाहरु तथा गणराज्यहरुमा गणपतिहरु शासन गर्दथे ।  त्यहाँ हिमालय नजिकै राप्ती नदीको किनारामा शाक्य...

ङ्यासुर थर र तामाङ राज्य

लनम ङ्रयासुर तामाङ  काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको मध्य भू-भागको डाप्जोङ अर्थात सात दाप्चामा ङेसुर थरी तामाङ राजाले राज्य चलाएको इतिहास पाईन्छ । त्यतिखेर न्हाम सिं ङेसुर नामका ब्यतिmले शासन चलाएको मौखिक इतिहास पाइन्छ । डाप्जाङ राज्यको संस्थापक...

महाकालीको पानी भारतको कब्जामा

२०५१ को मध्यावधि निर्वाचनपछि गठित नेकपा एमालेको अल्पमतको सरकार नौ महिनामै विघटन भयो । एमाले सरकार विघटनसँगै शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा नेपाली काँग्रेस, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी र नेपाल सद्भावना पार्टीको गठबन्धन सरकार बन्यो । प्रधानमन्त्री...

प्रहरी प्रमुख डीबी लामालाई यसरी दियाे यातना

सरकारी सेवाबाट अवकाश पाएको केही महिनापछि एक दिन बेलुकीपख सादा पोसाकमा प्रहरी र गुप्तचरले ठमेलस्थित मेरो पुरानो घर कम्पाउन्डवरिपरि बारम्बार चक्कर लगाएर निगरानी गरेको थाहा भयो । मैले नै चार्ज बुझाएका आइजिपी हेमबहादुर सिंह...

राज्यले हजाराैं तामाङको एकै चिहान बनाए

विक्रम सम्वत् १८५० अर्थात आजभन्दा दुई सय २३ वर्षअघि एक हजार जनसंख्या सानो कुरा होइन । त्यो बेलाको विद्रोहमा एक हजार जनाभन्दा बढि तामाङ काटिएका थिए । रणबहादुर शाहले कालु पाँडेलाई लेखेका एक पत्रमा...

लिम्बू समुदायकाे संस्कृितक सम्पदा जाेखिममा

-अर्जुनबाबु माबुहाङ लिम्बू गाउँघरमा अग्ला र लामा ढुंगाहरू गाडिएको पाइन्छ, जुन जनश्रुति अनुसार सुत्केरी महिलाले नाघेको भन्ने गरेको सुनिन्छ । तर, त्यस्तो होइन । यस्ता ढुंगाहरूसँग याक्थुङ्बा लिम्बू जातिका परम्परागत संस्कृति गाँसिएको छ । लिम्बूहरूको...

राज्यले गरेकाे विभेदका कारण भाषा लाेप हुने अबस्थामा

जीवन आले मगर काभ्रे पनौतिका कुलबहादुर भूजेलको घरमा भूजेल भाषा बोल्ने ८६ बर्षीय बृद्ध मात्र हुन् । हिजो आज आफ्नो भाषा बोल्ने मान्छे नभेटेर दोहोरो कुराकानी गर्नै नपाएकोमा ठूलो छट्पटीमा छन् । उनी भन्छन् ‘मेरो...

हजार बर्ष पुरानो बौद्ध धर्मको पबित्र ग्रन्थ क्याम्ब्रिज बिश्वविद्यालयमा कसरी पुग्यो ?

बौद्ध धर्मको एक प्राचीन गन्थ लण्डनको क्याम्ब्रिज बिश्वविद्यालयको पुस्तकालयमा सुरक्षित रहेको छ | नेपालमा गएको महाभूकम्पमा परि नेपालको बौद्ध सम्पदाहरु नष्ट भए पनि सो महत्वपूर्ण पुस्तक सो पुस्तकालय पूर्णरुपमा सुरक्षित भएको भन्दै सो विश्वबिद्यालयको वेब साइटमा...

काटमार नगरी म्हेनङ मनाउन सकिन्छ;बुद्धि

सकरात्मक र नकरात्मक स–सङ्गै जोडिएर आउने पक्ष हो । तर, कुन दृष्ट्रिले हेर्ने त ? त्यो आ–आफ्नै हेर्ने दृष्ट्रिकोणमा भरपर्छ । नकरात्मकभित्र सकरात्मक लुकेको हुन्छ । त्यसैले राम्रो र नराम्रो छुट्याएर मात्र नराम्रोलाई फाल्ने...

सम्भोटा लिपिलाई छाँटकाँट गरेर तामयिक हुँदैन

नमो गुरु मञुघोषय॥ तामाङ समुदायमा आधुनिक युवा जमातमा तामाङ युवाहरुको मन मष्तिस्कमा वातावरणीय प्रभाबका कारण होस या शैक्षिक कारण होस्, अथवा वर्तमान अपनत्वको भावनाको कारण, जे भए पनि, लिपिको बारेमा ठुलो अन्योलता र दिग्भ्रम...