Tuesday, January 16, 2018

इतिहास

शाह र राणाहरूले लिम्बुवानमा यसरी अाक्रमण गरेका थिए 

शाह र राणाहरुले लिम्बुवानमा गरेका आक्रमणहरू यसप्रकार रहेकाे छ ।  १. वि.सं. १८२९को साउन महिनामा गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहले किरात राज्यहरूको विरुद्ध आक्रमण गर्ने योजना बनाए। २. वि.सं. १८३०मा गोर्खाली सेनाले लिम्बुवानमाथि खूनी हमला गर्‍यो। यस...

बुद्धको कथा भाग –८

राजकुमार सिद्धार्थलाई अब नगर घुम्ने इच्छा रहेन । वहाँले छन्दकलाई रथ तुरुन्त दरबार फर्काउन अह्राउनु भयो । वहाँ आफूले देखेको भयावह समस्याबारे एकान्तमा बसेर बिचार गर्नुभयो ‘‘अहिले म राजसिंहासनको उत्तराधिकारी छु । तर म...

“ऋद्धी प्रातिहार्य” दिवस

"ऋद्धी प्रातिहार्य" अर्थात "Miracle Day" वा "छोठुल दुइछेन" पर्व भनि हामी महायानी बाैद्धहरूले मानि अाएको छन। यसबारेमा त्रिपिटक दीघनिकायको केबटट्र सुतमा यस्तो उल्लेख गरिएको छनः केबटट्- सुत्त १, त्यतिबेला भगवान बुद्ध नालान्दको पावरिक अाम्रवानमा बस्नु भएको...

बुद्धको कथा भाग –७

राजा शुद्धोधनले सिद्धार्थलाई धेरै धेरै आनन्द र भोगविलासको प्रवन्ध गरिदिएका थिए । तर दुःखका अनुभवबाट जति टाढा राखेता पनि सिद्धार्थ सुखी हुन सक्नुभएन । वहाँ आफ्नो दरवारिया संसारभन्दा बाहिरी दुनियाँ हेर्न चाहनुहुन्थ्यो । वहाँ...

बुद्धको कथा भाग –६

हिमालय निरका यी अति वीर शाक्यहरुको एउटा चलन थियो । विवाह गर्न चाहेको कुनै पनि युवकले आफ्नो खुबी देखाउनु पर्दथ्यो । जस्तै : अश्वारोहण, तीरन्दाजी र तलवार जुधाउनु आदि । यस्त कुराहरुमा आफू चलाख एवं...

बुद्धको कथा भाग–५

रोपाई तथा भोज सकिएपछि मात्र सिद्धार्थ कुमारको हेरविचार गर्ने सुसारेहरुलाई याद आयो । हत्तरपत्तर फर्केर आउँदा तिनीहरुले राजकुमारलाई मूर्ति झैं निश्चल ध्यानमग्न भइबसेको देखे । अनि तिनीहरुले वहाँलाई ध्यानबाट ब्युँताई बिन्ती गरे ‘‘अब दरबार...

बुद्धको कथा भाग ४

त्यसबेला मानिसहरुलाई चाहिने सबैथोक खेतीबाट नै पाइन्थ्यो । किसानहरुले नै समाजलाई चाहिने सबैथोक उव्जाउँथे । खेतीलाई धेरै ठूलो काम मान्दथे । त्यसो हुनाले त्यस जमानामा बर्षेनी खेतीको एउटा उत्सव नै हुन्थ्यो । जसमा राजा...

बुद्धको कथा भाग ३

बालक सिद्धार्थ आठ वर्षका हुँदा राजा शुद्धोधनले अनेक विद्यामा पारङ्गगत गुरुहरु दरवारमा लगाई राजकुमारलाई पढ्ने लेख्ने तथा गणित इत्यादि सिकाउन लगाउनुभयो ।  अनेक विद्याहरुमा निपुण गुरुहरुको निर्देशनमा बसेर सिद्धार्थ राजकुमार धेरै विद्यामा छिट्टै पारङ्गगत हुनुभयो...

बुद्धको कथा भाग २

राजकुमार जन्मेको पाँचदिन भयो । राजाले आफ्नो दरवारको प्रासादमा विद्वानहरुको भेला गर्न लगाउनुभयो । राजकुमारलाई नामकरण गर्नको लागि भेला भएका ती विद्वानहरुले राजकुमारलाई ‘‘सिद्धार्थ” भनी नाम राखे । ‘‘सिद्धार्थ” को अर्थ आफूले चाहेको सिद्ध (पूर्ण)...

लुकाउन खोजिएको इतिहास

– शुक्र सागर २०१५ सालमा म पाँच वर्षको थिएँ । बसाइ थियो– मामाघर नुवाकोटको थानसिङमा । दी बगैंचा भन्ने ठाउँमा मतदान हुँदै गर्दा अचानक हुलदंगा भयो। हूलमा कसैले ‘ए… ए… नाक काट्या भान्जा’ भन्दै च्याप्प...